Chào các bạn!
Trong bài này S hướng dẫn cách tính biên độ an toàn theo phương pháp 4M để tính ra giá mua vào cổ phiếu.
Bốn chữ M: Ý nghĩa (Meaning), Lợi thế cạnh tranh (Moat), Quản lý (Management), và Biên độ an toàn (Margin of Safety)
Doanh nghiệp tốt nhưng giá đã cao thì có nên mua không? Tất nhiên là không trừ phi bạn muốn đợi thật lâu, nhưng đợi không phải là giải pháp tốt vì có thể mỗi cổ phiếu của bạn không tăng giá còn các cổ phiếu khác tăng giá ầm ầm. Bạn đã bị lỡ cơ hội làm giàu chỉ vì quá yêu hay quá trung thành với một cổ phiếu nào đó.
Đây là lý do mà những người tư duy siêu hình thường thua lỗ khi đầu tư. Vì họ cơ bản chi tin doanh nghiệp quốc doanh, mà những doanh nghiệp này là chủ thể úp bô nhà đầu tư nhiều nhất. Tôi thấy nhiều người cứ mở ngân hàng là phải mở ở ngân hàng quốc doanh trong khi thủ tục rườm rà, lãi suất thấp. Tôi thì luôn chọn ngân hàng tư nhân và lãi suất cao nhất để gửi tiền.
Để tính giá MOS thì chúng ta sẽ phải tính được giá tương lai của cổ phiếu, dựa trên những dữ liệu hiện có, và tính ra xem nếu đầu tư 10 năm thì chúng ta có lời được ví dụ 15%/năm hay không. Với cổ phiếu thì chúng ta cũng sẽ thường đầu tư 10 năm, vì đầu tư giá trị nghĩa là phải tin tưởng vào sự trường tồn của doanh nghiệp thay vì chỉ lướt sóng. Tất nhiên là bạn không phải giữ hẳn 10 năm, mà đây là TẦM NHÌN thôi.
- Số năm: Y = 10 năm
- Lợi nhuận mong muốn (tối thiểu) một năm: Profit_min = 15%
- Tỷ lệ tăng trưởng của doanh nghiệp: G, ví dụ 20%
- EPS 12 tháng gần nhất: EPS_12mon (gọi là EPS(TTM) = Trailing Twelve Months)
- P/E trong tương lai (mức cao nhất của P/E) mà doanh nghiệp có thể đạt tới: PE_future
Như vậy, chúng ta có EPS hiện tại là EPS_12mon và chúng ta phải ĐOÁN được PE_future (đây là con số chủ quan, ví dụ có một phương pháp định giá là PEG lấy P/E chia cho tăng trưởng G, nếu PEG < 1 thì đáng mua, nên có thể lấy tạm PE_future = G cũng được).
Từ đó, chúng ta tính ra giá tương lai mà thị trường chấp nhận cho cổ phiếu này là:
Price_future = EPS_12mon * PE_future
Nhưng giá tương lai này sẽ tăng lên theo EPS vì EPS cũng đang tăng trưởng do doanh nghiệp tăng trưởng với tốc độ G, nên sau Y = 10 năm thì nó sẽ là EPS_12mon * (1 + G)^Y.
Do đó, giá cổ phiếu có thể đạt tới mức độ tốt nhất là EPS_12mon * PE_future * (1 + G)^Y.
Tất nhiên là chúng ta KỲ VỌNG sau 10 năm nó đạt được thế.
Nhưng mà tiền vốn bỏ ra lúc này thì sau 10 năm chúng ta YÊU CẦU nó phải tăng trưởng Profit_min = 15%/năm, nên tiền lúc này sau Y năm sẽ có giá vốn tăng lên (1 + Profit_min)^Y lần.
Bạn có thể tham khảo phương pháp dòng tiền chiết khấu. Nói nôm na thì tiền đang có trong tay lúc này chỉ nên đầu tư nếu tương lai nó tạo ra đồng tiền lớn hơn, và theo quan điểm cá nhân của tôi, nếu không sinh lời được 15%/năm thì thất bại. Nghĩa là sau 5 năm nó phải tăng gấp đôi (theo quy tắc 72 thì 72/15 = 5, nên sau 5 năm sẽ tăng hai lần). Nếu có ai vay tiền tôi lúc này hẹn 5 năm trả, họ phải trả tôi gấp đôi tôi mới cho vay. Hoặc nếu mua đất đầu tư tầm 5 năm, nó phải tăng gấp đôi trong thời gian dưới 5 năm tôi mới bỏ vốn ra.
Phương trình đầu tư giá trị sau 10 năm là:
Price_to_buy * (1 + Profit_min)^Y = EPS_12mon * PE_future * (1 + G)^Y
Price_to_buy là giá đúng nên mua lúc này.
Do đó: Price_to_buy = EPS_12mon * PE_future * ((1 + G)/(1 + Profit_min))^Y
Còn giá mua theo biên độ an toàn là MOS = Price_now / 2.
Vì sao lại lấy nửa giá nên mua thôi? Vì thị trường chứng khoán là thị trường của niềm tin, tâm lý, tin đồn vv. Nó có thể dễ dàng mất tới nửa giá trị. Thông thường, sự kiện thiên nga đen sẽ làm mất giá 20 ~ 30% giá trị, lòng tham dùng đòn bẩy và nỗi sợ hãi làm nốt phần còn lại và cổ phiếu giảm 40~ 50% giá trị là bình thường. Nó không giống bất động sản tí nào.
Tôi ví dụ, doanh nghiệp tăng trưởng 20%/năm (thường là tính trên vốn chủ sở hữu, lợi nhuận sau thuế vv, và lấy con số thận trọng hơn tức là thấp hơn, và thường tính trong thời gian 1 năm vừa rồi, 5 năm, 10 năm, lại lấy con số thận trọng nhất). G = 20%.
EPS_12mon = 5k.
PE_future thì chúng ta lấy bằng G, tức là PE_future = 20.
Còn lợi nhuận tối thiểu chấp nhận được thì đương nhiên là 15% rồi: Profit_min = 15%.
Thời gian để tính (chúng ta là nhà đầu tư giá trị và đầu tư lâu dài) Y = 10 năm.
Do đó: Price_to_buy = 5 * 20 * (1 + 0.2)^10/(1 + 0.15)^10 = 153k.
Từ đó tính ra MOS = 153/2 = 76.5.
Nếu giá hiện tại trên thị trường cổ phiếu bằng hoặc thấp hơn giá này thì mua vào.
Phương pháp tính P/E tương lai