HỌC NGÀNH CHĂM SÓC VÀ LÀM ĐẸP THÚ CƯNG TẠI NHẬT BẢN

Saturday, February 24, 2018

"Juvibot" 2048

Time flies like an arrow.
Thời gian chẳng chờ một ai
(Thời gian trôi nhanh như chó chạy)

Quang cảnh Việt Nam 2048

Time flies.

Đã 30 năm trôi qua kể từ ngày tôi và các bạn đọc và viết về A.I (trí tuệ nhân tạo). Chưa kịp làm gì giúp ích cho đời thì tóc đã bạc trắng cả. Rồi đột nhiên thế giới thay đổi như vũ bão, ngày nay robot trí năng đã xuất hiện trong mọi lĩnh vực trong cuộc sống. Việt Nam cũng đã trở thành một công xưởng sản xuất robot cho thế giới.

Cách đây 30 năm chúng ta chỉ như những đứa trẻ chập chững học tập về robot trí năng. Thời đấy thật là mông muội và ấu trĩ. Tâm hồn chúng ta không bay bổng và đầu óc chúng ta không mơ mộng. Vì thế, chúng ta chỉ như những kẻ đứng ngoài cuộc chơi, "an phận thủ thường" rằng chúng ta sẽ mua nhà, mua xe, và cuộc sống đang ngày càng tốt đẹp hơn (??!).

Giờ thì ai cũng đã già và tóc bạc trắng cả rồi nhỉ. Thời gian nào có chờ một ai. Mà cho tôi hỏi khí không phải rằng tóc bạn vẫn còn hay ... đã mất? Vì cũng 30 năm rồi còn gì! ^^

Robot giúp việc nhà "Juvibot"

Tuesday, February 20, 2018

Phân biệt "AI robot" và "robot trí năng"

"Robot" là một khái niệm quá chung chung và dễ nhầm lẫn. Chúng ta nói về AI (trí tuệ nhân tạo) quá nhiều trong khi thực sự vẫn chưa có thành tựu gì về AI cả. Cái mà hiện nay nhân loại đang phát triển thực ra là "robot trí năng", tức là dạng "robot thông minh" có khả năng tự học tập từ dữ liệu đã có.

Đây là định nghĩa tôi nêu ra để phân biệt và tránh nhầm lẫn.

AI robot

Robot có trí tuệ nhân tạo, tức là có khả năng suy nghĩ như con người. AI robot cũng có cảm xúc y hệt con người trừ việc thân thế và bộ não là máy móc hoặc các vật liệu nhân tạo. Để dễ hình dung thì đó là nhân vật Eva trong phim "Ex Machina".

Ex Machina

 AI robot có khả năng tự phán đoán và tự suy nghĩ, hành động y như con người. Do đó, khả năng AI robot "bất tuân" con người rất dễ xảy ra.

Robot trí năng

Đây là robot thông minh do con người lập trình ra, có khả năng tự học thông qua dữ liệu được cung cấp và thông qua kinh nghiệm (tức machine learning). Ví dụ như Cortana của Google hoặc Siri của Apple. Đây hoàn toàn là các chương trình được con người viết ra để trả lời câu hỏi của người dùng.

Khác biệt lớn nhất giữa "AI robot" và "robot trí năng" là "robot trí năng" có vẻ thông minh nhưng thật ra là không hề có trí tuệ mà chỉ có dữ liệu và thuật toán. Robot trí năng không có khả năng cảm nhận hay thực sự biết mình đang làm gì và với mục đích gì.

Ví dụ về robot trí năng:
Robot pha cà phê, robot nấu phở, robot trong các nhà máy sản xuất hàng hóa vv.

Sau đại chiến (post-war)

Chúng ta sẽ thấy bùng nổ robot trí năng và con người được giải phóng khỏi công việc chân tay.

Robot sẽ được bán ra như hàng hóa ngoài chợ y như người ta bán điện thoại hiện nay. Bạn có thể mua về để dùng như đồ chơi hoặc làm việc nhà, hoặc chạy việc đơn giản cho bạn.

Bạn có thể lập trình để robot làm nhiều việc như bưng đồ cho khách, nấu ăn, vv. Nghề "lập trình robot" sẽ xuất hiện và thành ngành công nghiệp hái ra tiền. Ví dụ bạn có để mua "thân thể robot" ngoài siêu thị về rồi lập trình để nó làm được các công viên phức tạp rồi bán cho các nhà máy.

Ngay cả lĩnh vực nông nghiệp cũng sẽ do robot đảm nhiệm. Tức là con người không cần "dãi nắng dầm mưa" nữa. Mọi người đều được ăn thực phẩm hữu cơ (organic food) vì giá rất rẻ.

Đây chỉ là thời đại robot trí năng làm việc thay con người chứ không phải là AI robot (robot trí tuệ nhân tạo). Robot trí năng không thật sự "biết" mình đang làm gì, vì sao đang phải làm việc mình đang làm, và làm thế để phục vụ ai.

Nhân tiện, Nhật Bản sẽ không còn lo lắng về vấn đề thiếu lao động nữa. Lúc này, vấn đề khác lại xuất hiện: Thiếu việc làm và thừa lao động. Có lẽ quốc hội Nhật Bản sẽ xem xét phương án trả lương tháng để người dân không làm việc và không đi xin việc làm.
Mark

Monday, February 19, 2018

Robot chơi bitcoin "Markbot" và khả năng học một biết mười

Giả sử bạn viết chương trình chơi bitcoin, gọi là "robot bitcoin". Đây là một chương trình máy tính viết ra để thực hiện giải thuật mà bạn phát minh ra để chơi bitcoin với mục đích sinh lời và "bot" này có khả năng tự học (tức machine learning).

Như đã nói trong bài trước, phương trình machine learning chỉ là:

F(x) = (w * x + b > 0)

Giả sử robot này được gọi là "Markbot" (vì do Mark viết ra). Vậy Markbot và nhà đầu tư con người ai sẽ thông minh hơn? Tức là, ai đưa ra nhiều quyết định đúng hơn và giúp sinh lời nhiều hơn?

Markbot: Duy lý trí, chỉ có ĐÚNG hay SAI tức 1 hay 0 (nhị phân)
Con người: Có cảm tính, dùng THANG XÁM, ví dụ từ 0 tới 10 (rất xấu tới rất tốt)

Hình minh họa:

Máy tính: Trắng hay Đen = Đúng hay Sai
Con người: Thang xám (dải giá trị cảm tính)

Ví dụ thế này: Đối với vector "hoàn cảnh" x = (x1, x2, ..., xn) và vector trọng số w = (w1, w2, ..., wn) (ví dụ được tính toán ra từ kinh nghiệm quá khứ) với kỳ vọng bitcoin tăng 3% thì hàm F(x) cho giá trị TRUE, tức là nên mua bitcoin vào.

Giả sử việc mua là đúng, và bitcoin tăng giá tới 30%, tức là gấp 10 lần kỳ vọng. Như vậy, đối với nhà đầu tư con người thì đây không phải là quyết định đúng nữa, mà là quyết định "quá đúng".

Markbot: MỘT quyết định đúng
Con người: Quyết định QUÁ ĐÚNG, TUYỆT VỜI

Đây chính là khác biệt lớn nhất giữa robot và human. Robot là duy lý trí và con người là cảm tính.

Điều quan trọng là: Đây chính là chỗ robot sẽ vượt qua con người, chỉ là vấn đề thời gian.

Khả năng học một biết mười

Friday, February 16, 2018

Machine Learning nhập môn

Dạo này AI (trí tuệ nhân tạo) đang thành chủ đề bàn tán, kẻ hi vọng, người lo sợ (rằng AI sẽ cướp mất công ăn việc làm vv). Tuy nhiên, số người thật sự hiểu được AI rất ít. Trong bài này tôi sẽ nói về Machine Learning (học tập máy móc).

Từ vựng:
AI = Artificial Intelligence, trí tuệ nhân tạo
Machine Learning = học tập máy móc hay học máy

Đối với máy tính chỉ có ĐÚNG/SAI (1 hoặc 0)
chứ không có trung gian như con người

AI và Machine Learning

Nhân loại còn xa mới tới AI, hiện tại chỉ mới là Machine Learning mà thôi. AI phải được xây dựng trên nền tảng machine learning, tức là một cỗ máy thông minh có khả năng học tập.

Do đó, chúng ta cần hiểu rõ về machine learning trước. Trước hết, machine learning chỉ là giải thuật (algorithm hay thuật toán).

Machine learning = Algorithm + Khả năng tự cải tiến

Máy móc không tự có khả năng này mà do bạn lập trình và nghĩ thuật toán cho nó. Nếu bạn không thể viết giải thuật hay lập trình, bạn sẽ không thể tạo ra machine learning.

Làm thế nào tạo machine learning?

Thursday, February 15, 2018

[Kinh tế học] Vì sao nghề hoa tết ĐÃ phá sản?

Nghề hoa tết ĐÃ phá sản, chỉ là người ta chưa nhận ra thôi. Tôi đã nhận ra và nói về điều này khá lâu rồi. Đặc biệt là tôi cũng đã nói về việc vì sao nông nghiệp nhỏ lẻ phá sản.

Trong bài này tôi nói về lý do nghề hoa tết phá sản, về mặt kinh tế học.

"Nghề hoa phá sản là tất yếu, không phải là ngẫu nhiên"

Vì người bán hét giá? Vì người mua chỉ muốn đợi tới ngày 30 để xin miễn phí? Vì cả hai đều xấu tính? Tôi không nghĩ vậy. Người VN là xông xênh nhất trong chuyện tiêu tết rồi. Chẳng có ai xấu tính ở đây cả. Ngoài ra, "tính xấu của con người" thường chỉ là ảo giác. Tất cả là do hoàn cảnh đã thay đổi.

Tóm lại là mọi người không ý thức được sự thay đổi của thời cuộc mà thôi.

Lý do bề mặt là thế này: Mỗi năm thị trường hoa tết vỉa hè, công viên giảm đi 30%, người bán không đổi dẫn tới ế ẩm, người bán còn đông hơn người mua. Vì thế, để thu hồi vốn, người ta lại TĂNG GIÁ bán, hay ít ra là bán giá cao. Việc này lại dẫn tới ế hàng và bán đổ bán tháo.

Đây là một vòng luẩn quẩn không lối thoát và không người bán nào muốn vướng vào cả. Chẳng lẽ họ bán giá "phải chăng" và chấp nhận thua lỗ ngay từ đầu?

Lý do thật sự nghề hoa tết đã phá sản

Không phải do thương lái hay người bán hét giá, không phải do người mua chỉ muốn xin không muốn mua. Chúng ta nên tránh rơi vào cái bẫy phê phán con người. Tôi không bao giờ phê phán con người, tôi chỉ phê phán hoàn cảnh. Vì phê phán con người là sai lầm. Tôi không nghĩ người này tốt đẹp hơn nên có quyền phán xét người kia.

Lý do nghề hoa tết phá sản cũng y chang vì sao nông nghiệp nhỏ lẻ phá sản.

Vì nhu cầu còn rất ít nhưng người trồng hoa bán hoa không còn biết phải làm gì để kiếm sống: Họ không nắm được thời cuộc và vẫn sống y như cũ với hi vọng năm sau sẽ "may mắn".

Bây giờ mua hoa rất rẻ: Bạn chỉ cần ghé siêu thị hoặc cửa hàng hoa của các hãng có thương hiệu.

Chi phí trồng hoa hay làm nông nghiệp kiểu cá thể rất cao và không thể cạnh tranh được với các hãng lớn làm nông nghiệp kiểu công nghiệp nữa (các hãng nông nghiệp có kỹ nghệ và thương hiệu).

Điều này giống siêu thị và chợ cóc: Không còn nhiều người mua ở chợ cóc nữa nhất là người thu nhập cao.

Bạn chỉ có thể làm nông nghiệp nhỏ lẻ bằng SẢN PHẨM ĐẶC THÙ tức là sản phẩm mà hãng lớn không làm hoặc không làm được một cách công nghiệp hay bạn có bí mật gia truyền.

Tương lai nào cho người kinh doanh hoa?

Nghề trồng hoa dầm mưa dãi nắng là không còn cần thiết nữa, vì hoa giờ đã sản xuất công nghiệp được rồi. Cái mà khách hàng cần là DỊCH VỤ. Tóm lại thì trong thời đại này, người ta không cần hàng hóa nữa nên chỉ có cách là cung cấp dịch vụ mà thôi.

Chỉ các cửa hàng cung cấp dịch vụ tốt về hoa (kể cả hoa tết), có chất lượng và thương hiệu mới có thể giữ khách hàng lâu dài.

Nền kinh tế VN đang chuyển dịch từ SẢN XUẤT sang DỊCH VỤ, và việc sản xuất theo mô hình cũ là không còn phù hợp về chi phí, giá cả nữa.

Tất nhiên, đa phần mọi người không nhận thức được hoàn cảnh và thời đại nên họ sẽ chỉ bỏ nghề khi đã thực sự phá sản. Các làng hoa sẽ trở nên tiêu điều. Rất nhiều người đang bước chân vô vòng xoáy của thời đại hỗn loạn này. Tương lai của họ không khác gì mấy trong "Tắt đèn". Sớm muộn gì họ cũng sẽ phải lên thành phố để mưu sinh bằng nghề dịch vụ, dù họ vẫn còn đất đai ở quê (dù sao thì các tập đoàn nông nghiệp quốc tế cũng sẽ thâu tóm lại để làm nông trại công nghiệp).

Theo tôi thì nên bỏ kinh doanh kiểu định hướng tết và hãy làm dịch vụ tốt trong cả năm. Nếu bạn thực sự thích tết, hãy ăn tết trong cả năm. Không cần phải vội vã kiếm tiền tiêu tết rồi lại vội vã tiêu tiền trong tết. Tưởng thế mới là chính đạo?
Mark

Saturday, February 10, 2018

[Lập trình] Very first AJAX

Tôi không biết gì về AJAX, trừ Ajax Amsterdam, cho tới khi đọc được sách thánh hiền tại đây.
AJAX is a developer's dream, because you can:
  • Read data from a web server - after the page has loaded
  • Update a web page without reloading the page
  • Send data to a web server - in the background

AJAX is not a programming language.
AJAX is a technique for accessing web servers from a web page.
AJAX stands for Asynchronous JavaScript And XML.
Điều quan trọng là tư duy lập trình: Kỹ thuật này làm được gì và sử dụng thế nào.

Vì thế tôi copy y chang và chỉ sửa lại code thôi. Nếu bạn tư duy logic (hợp lý) thì việc học tập trở nên dễ dàng hơn nhiều: Kiến thức, công cụ là để phục vụ con người chứ không phải ngược lại. (Vì cũng có những người sùng bái kiến thức kiểu hàn lâm, kinh viện.)

Trên localhost (dùng localhost cho nhanh đỡ phải tải lên server) trong thư mục "mark" tôi tạo hai file ajax.html và sha1_ajax.php (tên gì cũng OK).

File ajax.html sẽ dùng kỹ thuật AJAX để lấy nội dung của file sha1_ajax.php để hiển thị mà không phải tải lại trang. File này là để tạo mã hóa sha1 của string mà bạn nhập trong textbox ở ajax.html.

Chóng cả mặt! Look like this:


Ví dụ bạn nhập 'hello' vào textbox, rồi nhấn nút 'Encrypt' thì AJAX (JavaScript) sẽ lấy nội dung chuỗi SHA1 sinh ra bởi sha1.ajax.php và hiển thị mà không tải lại cả trang web.

Ghi chú: Khi chưa nhấn nút thì sẽ thế này:


Nếu dùng AJAX lập trình công cụ học tiếng Nhật thì sẽ khá COOL nhỉ!

Nội dung các file trong bài:

Thursday, February 8, 2018

[Lập trình] Vì sao phải mã hóa password?

Gọi là "hash"  hay "hashing". Bạn không nên lưu trữ password người dùng ở dạng nguyên vì nếu bị tin tặc đột nhập thì họ sẽ thấy ngay được mật khẩu người dùng. Bạn nào định du học ngành IT tại Nhật để vừa biết tiếng Nhật vừa biết IT để làm kỹ sư cầu nối (BrSE = bridge system engineer), dịch giả IT (IT communicator) hay quản lý dự án IT (IT project manager, PM) thì hãy chịu khó mày mò nhé. Quan trọng là ứng dụng được và hiểu nguyên lý.
>>Làm thế nào để học lập trình >>Trang lập trình

Why should I hash passwords supplied by users of my application?Password hashing is one of the most basic security considerations that must be made when designing any application that accepts passwords from users. Without hashing, any passwords that are stored in your application's database can be stolen if the database is compromised, and then immediately used to compromise not only your application, but also the accounts of your users on other services, if they do not use unique passwords.
KB: http://php.net/manual/en/faq.passwords.php

Hash dùng các hàm mã hóa (encrypt) nhanh như SHAR1() hay MD5() không phù hợp cho password vì dễ bị tấn công "brute force" (nói nôm na là thử mọi khả năng).

Xem ở KB (knowledge base) trên.

Tham khảo: PHP
sha1() - Calculate the sha1 hash of a string
sha1_file() - Calculate the sha1 hash of a file
crc32() - Calculates the crc32 polynomial of a string
md5() - Calculate the md5 hash of a string
hash() - Generate a hash value (message digest)
crypt() - One-way string hashing
password_hash() - Creates a password hash

Để tránh vấn đề này thì sẽ dùng "salt" (muối), là thứ được rắc thêm vào cho có thêm hương vị.

Mã hóa password trong PHP - thực hành

Dùng hàm password_hash.