Vấn đề du học sinh Việt Nam bị bắt và trục xuất

Ngay đầu năm 2016 này đã có một số tin tức nổi bật đã được dịch và đăng tại Yurica Blog:

• 2 người Việt bị bắt vì giả hồ sơ xin tị nạn, thành phố Kita-Kyushu (22/1/2016)
• 4 du học sinh Việt Nam bị bắt vì làm việc quá số giờ cho phép, thành phố Fukuoka, (23/1/2016)

Vậy thì các bạn Việt Nam đã, đang và sẽ du học Nhật Bản cần chuẩn bị tâm lý và kiến thức pháp luật như thế nào?

Hôm nay Mark @ Saromalang sẽ tư vấn cho các bạn một chút về pháp luật du học và tị nạn tại Nhật Bản.

Một số keyword

Về nguyên tắc, khi bạn muốn ở Nhật thì phải có "tư cách lưu trú" thích hợp. "Tư cách lưu trú" là Certificate of Eligibility hay gọi tắt là COE, tiếng Nhật: 在留資格 zairyuu shikaku [tại lưu tư cách]. Khi bạn đi du học Nhật Bản, tư cách lưu trú của bạn là 留学 ryuugaku [lưu học], vì thế thường gọi là 留学ビザ tức là "visa du học".

Khi bạn đi làm tại Nhật thì thường gọi là 就労ビザ shuurou biza [tựu lao visa] nhưng đây chỉ cách gọi nôm na, gọi đúng phải là 技術・人文知識・国際業務 [Kỹ thuật - Kiến thức nhân văn - Nghiệp vụ quốc tế]. Và đây chỉ là một trong các dạng visa mà thôi. Vì còn visa Nghệ thuật, Nghiên cứu, Kỹ năng, v.v... nữa.

Ví dụ nếu bạn học và làm về IT thì visa của bạn là 技術 GIJUTSU [kỹ thuật]. Bạn làm thông dịch thì visa là 国際業務 KOKUSAI GYOUMU [quốc tế nghiệp vụ].

VISA DU HỌC VÀ SỐ GIỜ ĐƯỢC PHÉP LÀM THÊM

Đúng ra, bạn không được phép đi làm thêm khi đang đi du học tại Nhật. Vì tư cách lưu trú của bạn là "du học" và đây mới là hoạt động đúng của bạn. Tuy nhiên, để giảm bớt khó khăn cho du học sinh tư phí, chính phủ Nhật cho phép du học sinh đi làm thêm tối đa 28 giờ/tuần (và 40 giờ/tuần nếu có chứng nhận trong kỳ nghỉ của trường) với điều kiện:

• Bạn phải xin "Giấy phép hoạt động ngoài tư cách" tức là hoạt động làm thêm ngoài tư cách chính là du học

Tiếng Nhật gọi là 資格外活動許可書 shikakugai katsudo kyokasho [tư cách ngoại hoạt động hứa khả thư]. Bạn phải xin tại Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản ở nơi bạn sinh sống, tức là cục Nyukan gần chỗ bạn. Tuy nhiên, để thuận tiện thì cục Nyukan cho phép du học sinh xin ngay tại sân bay trong lần đầu tới Nhật, chỉ cần nộp giấy đăng ký hoạt động ngoài tư cách hay nôm na gọi là "giấy phép xin được làm thêm" khi làm thủ tục nhập cảnh Nhật Bản tại sân bay là đươc.
>> Xem mẫu giấy xin làm thêm

Như vậy, kể cả khi có giấy phép làm thêm mà bạn đi làm quá 28 giờ/tuần là bạn đang vi phạm pháp luật. Dù bạn có làm 2 hay 3 công việc và không công việc nào quá số giờ vì số giờ là tính tổng mọi công việc làm thêm mà bạn làm. Nếu không quá số giờ cho mỗi công việc thì quy định là vô nghĩa, đúng không nhỉ?

NHƯNG ĐA SỐ DU HỌC SINH LÀM THÊM QUÁ GIỜ?