Chuyên đề văn hóa Nhật Bản - Mark's message
Thế nào là văn hóa cảm ơn (và văn hóa xin lỗi)?
Vì sao có dân tộc có văn hóa cảm ơn, còn dân tộc khác thì không? Và vì thế, vì sao có dân tộc giàu và văn minh, lại có dân tộc nghèo và không văn minh?Khi ai làm gì đó cho chúng ta thì chúng ta sẽ cảm ơn họ: Thanks! Thank you! ありがとうございます (Arigatou gozaimasu) / ありがとうございました (Arigatou gozaimashita) / 有難う！ (Arigatou = Alligator) / Спасибо (Spasibo) / Gracias / Grazie / 謝謝 (Xièxie) / Cảm ơn (感恩) / 감사합니다 (Gamsahamnida 感謝합니다) / Dankon ....
Nếu có ai cho bạn 1 cái máy tính cũ thì bạn cảm ơn họ.
Nếu có ai cho bạn 1 triệu đô la thì bạn kiểm tra xem có phải tiền thật không, sau đó cảm ơn họ.
Ở nhiều nước, con cái phải biết ơn cha mẹ vì cha mẹ cho họ ăn.
Về cơ bản, nếu có ai đó làm gì tốt cho bạn và khiến bạn cảm kích thì:
ありがとう！
Alligator!
Chỉ với người vai vế kém bạn. Với người vai vế cao hơn bạn thì phải nói thế này: ありがとうございます！ Arigatou gozaimasu.
Nhưng đó không phải là văn hóa cảm ơn. Không phải là văn hóa cảm ơn mà tôi biết. Trong cuộc đời, tôi cảm ơn những người chẳng đem lại lợi ích gì trực tiếp cho tôi cả. Đây mới là văn hóa cảm ơn:
お疲れ様でした "Otsukaresama deshita" là "Cảm ơn vì bạn đã làm tốt việc của bạn / Cảm ơn vì bạn đã làm việc mà bạn phải làm / Cảm ơn vì bạn đã làm việc của bạn". Câu này không phải cảm ơn vì ai đó làm lợi (trực tiếp) cho bạn, mà cảm ơn vì họ đã làm hết trách nhiệm với công việc, nhiệm vụ của họ. Trong cuộc sống, tôi cảm ơn những người làm đúng trách nhiệm của họ dù đó là nhiệm vụ hay công việc của họ.
Ví dụ, khi vào nhà hàng, nếu nhân viên làm tốt thì bạn cảm ơn họ. Bạn đi mua hàng thì bạn cảm ơn người bán hàng. Không phải bạn trả tiền thì bạn là thượng đế hay đứng trên khách hàng (trừ khi bạn là nô lệ của đồng tiền).
Cấp trên cảm ơn cấp dưới vì cấp dưới làm tốt công việc mà họ giao. Ở Nhật, khi mọi người cùng nhau thực hiện xong một công việc, một dự án thì họ sẽ nói với nhau là:
お疲れ様でした
Otsukaresama deshita
Cảm ơn vì bạn đã làm công việc của bạn
お疲れさん！
Otsukaresan!
Vậy "tsukare" là gì mà sao lắm "anh chừ ca rê" và "chị chừ ca rê" thế? ^^
Trong tiếng Nhật thì 疲れる tsukareru có nghĩa là "mệt mỏi" (động từ) ví dụ "Tớ mệt rồi" là "Tsukareta". Danh từ của tsukareru là 疲れ tsukare. Thêm お "o" là lịch sự. "さん" là gọi người đối diện lịch sự ("anh/chị ...") và 様 (sama) gọi một cách kính trọng (hơn cả "san").
Người Nhật cũng dùng:
ご苦労様でした！
Gokurousama deshita!
Cảm ơn bạn đã vất vả (làm công việc của bạn)
苦労 kurou [khổ lao] là sự khổ cực lao động, ご là lịch sự (dùng ご thay vì お vì đây là từ gốc hán).
Nếu là cấp trên nói với cấp dưới thì:
ご苦労さん！
Gokurousan!
Cảm ơn bạn đã vất vả làm việc!
