Nhờ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), việc viết code trở nên thật dễ dàng và tốn ít thời gian. Chúng ta chỉ cần đưa ra yêu cầu đối với AI và nó sẽ làm hết mọi thứ, gọi là "vibe coding": Đưa ra yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên (bằng tiếng Việt cũng được) và AI sẽ làm công việc viết code cho chúng ta.
Chúng ta có thể viết code bằng ngôn ngữ mà thậm chí còn chưa từng viết một dòng code nào. Ví dụ tôi có thể đã học Python cơ bản, nhưng nếu viết code tôi chủ yếu dùng AI để viết các công cụ dùng cho công việc. Trong công việc tôi cũng dùng AI để viết code chứ ít khi tự mình viết. Lý do là để cho nhanh và tránh những lỗi chính tả ngớ ngẩn mà debug mãi vẫn không ra được.
Đối với công việc kỹ sư cầu nối, ngay cả việc kiểm tra chính tả hay viết lại văn phong cho chuẩn mực trong tiếng nước ngoài cũng có thể dùng luôn AI cho nhanh. Như vậy, chúng ta chỉ đóng vai trò QA (đảm bảo chất lượng), thay vì trực tiếp làm việc.
Nhờ AI, việc viết công cụ cho công việc hay tạo ra một sản phẩm mới trở nên dễ dàng. Liệu rằng chúng ta có thể viết ra một sản phẩm phần mềm và bán đại trà cho người dùng thế giới để kiếm bộn không? Có thể nhưng khó đối với cá nhân vì thiếu một công đoạn là marketing. Nếu không thể marketing, sản phẩm dù tốt đến mấy cũng chỉ vứt xó.
Tất nhiên, nếu là một lập trình viên, bạn có quyền mơ mộng. Người ta bảo "Có ai đánh thuế ước mơ bao giờ" nhưng cần cẩn thận vì "mơ hão thì hao mỡ". Sẽ có người bỏ nhiều công sức và thành công nếu có thêm sự may mắn nào đó, chiếm 1%. 99% có lẽ viết ra sản phẩm chẳng ai bỏ tiền ra mua.
Điều đấy không có nghĩa là vibe coding không kiếm được tiền. Cách tốt nhất là dùng vibe coding để viết công cụ phục vụ cho công việc, hoặc làm dự án cá nhân nào đó. Khi có dự án cá nhân rồi, bạn có thể bổ sung hồ sơ để ... xin việc ngon.
Bạn có thể ghi thẳng vào đó là vibe coding vì đây cũng sẽ là một kỹ năng quan trọng trong ngành công nghệ thông tin kể từ giờ trở đi.
Điều đấy không có nghĩa là ai cũng sẽ vibe coding được. Người có lợi thế nhất là những người có tư duy logic tốt. Bạn càng thông minh, bạn càng phát huy được sức mạnh của AI. Dù trong thời đại nào, trí tuệ vẫn là quan trọng nhất.
Về thuật toán hay logic, đó là những thứ bạn phải nghĩ ra. Nếu bạn không thể nghĩ ra được thuật toán hay logic tốt, AI có thể đơn giản là đi chệch hướng và dẫn bạn vào một mê cung các dòng lệnh càng sửa càng sai. AI không thông minh như một người thông minh, nên cần phải hướng dẫn nó cho tới khi nó làm đúng.
Văn hóa làm việc cũng sẽ thay đổi. Trước đây người ta hay dùng từ "EQ cao", phải EQ cao mới thành công. Nói thẳng ra là phải biết nịnh hay lấy lòng thậm chí là luồn cúi nịnh bợ. Gặp ai cũng phải nịnh: Gặp sếp nịnh để được thăng tiến, gặp người có kiến thức phải lấy lòng để họ chỉ cho, hay không giấu nghề. Giấu nghề là vấn đề khá hay gặp trong môi trường công việc, nhất là IT.
Người Trung Địa còn sáng tác ra cả triết lý "Gió tầng nào gặp mây tầng đấy" để xoa dịu phức cảm tự ti của những người đi lên bằng hai đầu gối. Phải nịnh bợ thật nhiều mới được ban phát quyền lợi, để leo lên vị trí cao hơn và nạt lại bọn bên dưới, hình thành văn hóa "thượng đội hạ đạp".
Sự xuất hiện của AI thay đổi tất cả: Bạn vừa có một giáo viên, một gia sư, một trợ lý, một công nhân và thậm trí cả người bạn để tâm sự. Khi bế tắc bạn chỉ cần hỏi "gia sư" AI này là sẽ được tận tình chỉ dẫn cho đến khi bạn hiểu hoàn toàn mà không hề "giấu nghề". Bạn có một cấp dưới cần mẫn làm những công việc chân tay hay lặp đi lặp lại cho bạn hoàn toàn miễn phí.
Nếu bạn không biết vibe coding thì sẽ thế nào?
